• Marlou

Kikkertenen en drumstokjes, wat doe je tegen winterhanden en wintertenen?


Zodra het ook maar een beetje koud begint te worden, krijg ik - net als 10 procent van de Nederlanders - er last van: opgezwollen, jeukende en pijnlijke tenen en vingers. Oftewel: winterhanden en -tenen. Hoe kom je erachter of het om perniones (de medische term) gaat? Wat zijn de symptomen? Waardoor ontstaan deze vervelende huidafwijking en wat kun je eraan doen?


Hoe herken je winterhanden of -tenen?

Toen ik voor het eerst winterhanden en -tenen kreeg, dacht ik al gauw het ergste. Mijn vingers waren net zo opgezwollen als die van mijn vader, die reuma en artritis heeft. Maar toen hij uitlegde dat je dan vooral last hebt van pijnlijke of stijve gewrichten, kon ik dat gelukkig afschrijven. Ook kon het niet het syndroom van Raynaud zijn. De huidklachten die daarbij horen trekken namelijk binnen een uur weer weg. Maar mijn vingers en tenen zagen er dagen uit als opgezwollen. Tja, ze leken nog het meest op kikkertenen, of drumstokjes.


Toen ik na heel wat googelen begreep dat het om winterhanden en -tenen ging, was ik eigenlijk vooral opgelucht. Ook al geeft het vervelende klachten, het is niets ernstigs. Bovendien verdwijnen de klachten gewoon weer zodra het warmer wordt. Maar als je het eenmaal hebt gehad, kan het wel ieder jaar terug komen.


De symptomen van perniones

Heb jij ‘s winters last van huidafwijkingen aan je vingers of tenen? En vraag je je af of het perniones is? Als je last hebt van de volgende symptomen is die kans redelijk groot:

  • Een jeukende of pijnlijke huid aan vingers en of tenen. Een branderig gevoel.

  • Rood- of paarsblauwe plekken op de huid.

  • Gezwollen huid.


Als de huidaandoening erger wordt kun je de volgende klachten krijgen:

  • Blaren

  • Wondjes

  • Ontstekingen

Behalve aan je vingers en tenen, kun je deze klachten ook op andere plekken krijgen, zoals je neus, oren, voeten, armen of onderbenen.


Waardoor deze symptomen?

Om last te krijgen van winterhanden of -tenen, hoeft het niet eens zo heel koud te zijn. Zodra het kwik daalt naar 10 tot 15 graden, vernauwen bij een gezond persoon de bloedvaatjes in de huid om de warmte vast te houden. Als je dan weer in de warmte komt verwijden ze weer. Bij iemand met perniones zit hier de storing: de bloedvaatjes reageren niet snel genoeg, waardoor het bloed niet goed kan doorstromen. Hierdoor zet de huid op en verkleurt door het zuurstoftekort dat hierdoor ontstaat.


Waarom nou jij?

Waarom nou juist jij winterhanden of -tenen krijgt, en je vriendin, collega of huisgenoot niet, is een raadsel. Een aantal dingen kan de kans op deze aandoening vergroten:

  • Te dunne of vochtige kleding

  • Te strakke handschoenen of schoenen knellen de bloedstroom af

  • Slechte doorbloeding door te weinig beweging

  • Ondergewicht of juist overgewicht

  • Medicijngebruik zoals bètablokkers

  • Het geslacht: perniones komt vaker voor bij vrouwen dan bij mannen

  • Een koude omgeving: als je veel buiten of in koude ruimtes werkt


Tips bij winterhanden en -tenen

Winterhanden of wintertenen kun je helaas niet genezen. Maar met deze tips kun je het zoveel mogelijk voorkomen, en de klachten beperken.



Wat je beter niet kunt doen

  • Kom je net binnen met koude handen? Hoe verleidelijk het ook is: hou ze niet onder de warme kraan. Grote temperatuurverschillen maken het juist erger.

  • Jeuken je vingers vreselijk? Ga niet krabben! Hierdoor kunnen er wondjes en infecties ontstaan. Smeer het liever in met een crèmepje. Door smeren verdwijnen de klachten niet, maar het maakt de huid wel minder ruw en droog, waardoor het minder jeukt.

  • Roken is natuurlijk sowieso niet gezond. Maar als je winterhanden of -voeten hebt, heb je nog een extra reden om te stoppen. Nicotine vernauwt namelijk de bloedvaten.


Wat je wel kunt doen

Warm houden

Voorkomen is natuurlijk beter dan genezen. Kleed je daarom zo goed mogelijk. Als je eenmaal winterhanden of -tenen hebt: voorkom dan verergering en houd ze zo warm mogelijk.


Voor je handen: laat die stijlvolle slanke leren handschoenen thuis liggen, en draag een paar ruime, warme en winddichte handschoenen of wanten. Met handenwarmers - in de vorm van pads - houd je je handen extra warm. Er bestaan zelfs elektrisch verwarmde handschoenen.


Voor de voeten: Draag ruimzittende en goed isolerende schoenen, die niet knellen! En natuurlijk een paar warme sokken erin. Ook voor de voeten zijn er voetwarmers.


Droog houden

Vocht koelt je huid af. Houd deze daarom zo droog mogelijk.

Draag wollen sokken en wollen binnenhandschoenen. Wol is namelijk het perfecte materiaal voor winterhanden en -tenen. Dit natuurlijke materiaal ademt goed, waardoor je huid niet gaat zweten. Ook neem het vocht goed op, zodat je huid droog, en dus warm blijft.

Een hand- of voetcrème lost de huidproblemen niet op, maar kan wel verzachtend zijn bij een droge en schrale huid. Ga je smeren? Kies een crème met zo min mogelijk water erin.


Doorbloeding stimuleren

  1. Het is niet bewezen effectief, maar het is het proberen waard: wisselbaden om de doorbloeding te stimuleren. Dit houdt in dat je je handen of voeten drie minuten in warm water houdt, en vervolgens een half minuut in koud water. Eindig altijd met koud water.

  2. Zorg voor voldoende lichaamsbeweging.

  3. Maak elke dag een wandeling, hoe druk je het ook hebt. Stap eventueel een bushalte eerder uit, neem vaker de trap in plaats van de lift, en loop voor dat boodschapje naar de supermarkt.

  4. Werk je vooral zittend? Neem regelmatig een pauze om wat oefeningen te doen. Wapper met je handen, knijp in een stressbal, trim een beetje op je plek, masseer je handen of voeten.

  5. Bepaald voedsel zorgt voor een betere bloedsomloop. Het is niet bewezen dat dit helpt tegen winterhanden of -tenen, maar baadt het niet dan schaadt het niet. Je kunt de volgende producten wat vaker op het menu zetten: cayennepeper, citrusvruchten, knoflook, ginkgo biloba, gember, vette vis. Maar ook cacao moet goed zijn voor de bloedsomloop: geniet dus lekker van een stukje pure chocolade.


Een goede ademhaling zorgt voor een betere bloedsomloop. Verdiep je daarom in verschillende ademhalingstechnieken, zoals de buteyko methode. Probeer eens yoga, chi gong of tai chi uit.


Wanneer naar de huisarts

Winterhanden of -tenen kun je niet genezen. Wel kan de dokter je middelen voorschrijven die de doorbloeding stimuleren en de klachten verlichten. Bij bepaalde symptomen is het sowieso verstandig om de huisarts op te zoeken. De klachten van andere aandoeningen kunnen namelijk lijken op die van winterhanden of -tenen.


Maak een afspraak met de huisarts in de volgende gevallen:

  • Je wilt 100% zeker weten dat je perniones hebt en niet iets anders.

  • Je hebt kapotte blaren, wondjes of zweertjes.

  • Je vingers of tenen zien er uit als winterhanden of -tenen, maar het is niet ontstaan door kou.

  • In het voorjaar wordt de huid niet beter.

  • Je hebt nooit winterhanden of -tenen gehad, en krijgt er opeens op oudere leeftijd last van.

  • Je hebt ook last van je gewrichten.


Met bovenstaande tips weet ik de huidklachten redelijk te beperken. Zo bezit ik over meerdere paren handschoenen, om mijn handen van de vroege herfst tot het late voorjaar te beschermen. Bij vorst bieden handenwarmers echt een uitkomst. Ik draag ruim zittende en gevoerde schoenen, met op echt winterse dagen dunne wollen sokken. Ook maak ik iedere dag een lange wandeling om de bloedcirculatie op gang te houden. Als afsluiting van de dag doe ik een ontspannende chi gong sessie. En natuurlijk eet ik elke dag een stukje chocola ;).


Heb jij nog tips voor winterhanden of -tenen? Deel ze in de comments!

113 keer bekeken

Recente blogposts

Alles weergeven